Je wilt een jaar aan werk voor het voetlicht brengen en hebt een publicatiedatum te halen. Verzamel voordat je een ontwerper voor je jaarverslag inschakelt de belangrijkste uitgangspunten: wie gaat het lezen, wat moeten zij begrijpen, welke inhoud is goedgekeurd en wie geeft de definitieve goedkeuring? Een goede briefing geeft een ontwerper creatieve ruimte en voorkomt onnodig werk voor je team.
Deze checklist is bedoeld voor communicatieteams, stichtingen, goede doelen en bedrijven die een publicatie laten ontwerpen. Hij helpt je bij de overdracht van het werk; het is geen sjabloon voor het opstellen van een jaarrekening. Hieronder vind je een briefing die je direct kunt overnemen en een downloadbare versie die je met je team kunt delen.

1. Bepaal wie de lezer is en wat die moet begrijpen
Voor ‘iedereen’ ontwerpen is lastig. Benoem de belangrijkste doelgroep: bestaande donateurs, potentiële financiers, leden, partners of medewerkers. Beschrijf vervolgens in één zin wat zij na het lezen moeten begrijpen. Een impactverslag voor donateurs kan beginnen met de resultaten van programma’s; een publicatie voor leden vraagt misschien om makkelijk vindbare informatie over activiteiten en bestuur. Je organisatie bepaalt welke inhoud voorrang krijgt voordat de ontwerper de visuele hiërarchie vastlegt.
Geef de ontwerper een helder doel mee in plaats van elke pagina-indeling voor te schrijven. De checklist voor een creatieve briefing van CharityComms is een handig hulpmiddel om doelstellingen, doelgroep, op te leveren onderdelen, budget en planning vast te leggen. Onze overdracht hieronder vertaalt die keuzes naar een productiebriefing voor het verslag.
2. Scheid definitieve inhoud van inhoud die nog in behandeling is
| Map | Inhoud | Bevestig vóór de opmaak |
|---|---|---|
| 01 Tekst | Eén bewerkbaar manuscript met een duidelijke volgorde van de onderdelen. | Goedgekeurde teksten; ontbrekende onderdelen duidelijk aangegeven. |
| 02 Gegevens | Spreadsheets, grafieklabels, eenheden, verslagperioden en bronnen. | Een verantwoordelijke voor elke tabel; goedgekeurde cijfers. |
| 03 Afbeeldingen | Originele foto’s, bijschriften en naamsvermeldingen. | Bruikbare bestanden en toestemming voor de beoogde publicatie. |
| 04 Merk | Logobestanden, huisstijlhandboek en toegestane lettertypen. | Actuele versies en eventuele verplichte huisstijlelementen van partners. |
| 05 Productie | Vorig verslag, beoogd formaat en instructies van de drukker. | Talen, distributiekanalen en de verantwoordelijke voor de definitieve goedkeuring. |
Verberg onzekerheid niet in een bestand met de naam ‘definitief’. Geef bij een tabel aan als die nog op goedkeuring van de financiële afdeling wacht. De conceptontwikkeling kan misschien doorgaan terwijl een klein onderdeel nog ontbreekt, maar voor de volledige opmaak is een afgesproken basis aan inhoud nodig. Als na de paginering een nieuw onderdeel binnenkomt, kunnen grafieken, paginaverwijzingen en de inhoudsopgave verschuiven. Spreek af hoe jullie met dat extra werk omgaan.
3. Spreek het aantal pagina’s en de complexiteit af voordat je een pakket kiest
Tel alle pagina’s van het eindresultaat, inclusief de omslag, en vermeld grafieken en tabellen apart. Een eenvoudige staafgrafiek op basis van overzichtelijke gegevens is iets anders dan een geïllustreerd processchema of een jaarrekening van meerdere pagina’s. Stuur een voorbeeld van het meest complexe materiaal. Als je alleen de lengte van het manuscript kent, vraag de ontwerper dan om het aantal pagina’s in te schatten in plaats van te beloven dat alles past.
Een concept van 24 pagina’s met tien grafieken moet bijvoorbeeld niet alleen op basis van het aantal pagina’s worden geprijsd. Bij COLONFILM omvat het Complete-pakket voor verslagen maximaal 32 definitieve pagina’s en 8 eenvoudige grafieken of tabellen. Tien grafieken vallen buiten die omvang: bespreek de opdracht voordat je boekt. Onze prijsgids voor het ontwerp van jaarverslagen bevat de volledige vergelijking.
4. Kies representatieve voorbeeldpagina’s
Beoordeel tijdens de betaalde opdracht een ontwerprichting voor de omslag en een kleine selectie voorbeeldpagina’s voordat het hele verslag wordt opgemaakt. Neem onderdelen op die vaker terugkomen: lopende tekst, een verhaal over een programma met een foto en een onderdeel met veel gegevens. Zo kun je beoordelen of het ontwerp ook buiten de openingsafbeelding werkt.

- Kan een lezer het belangrijkste resultaat vinden zonder elke alinea te lezen?
- Zijn koppen, figuurlabels en bijschriften leesbaar op het beoogde weergaveformaat?
- Bevatten de grafieken nog steeds de eenheden, datums, bronnen en eventuele noodzakelijke kanttekeningen?
- Past het ontwerp bij je organisatie zonder dat op elk element een logo staat?
5. Maak één persoon verantwoordelijk voor gebundelde feedback
Meerdere mensen kunnen het verslag beoordelen, maar laat één persoon een onderling afgestemde lijst met wijzigingen aanleveren. Vermeld bij elke opmerking de pagina en de plek, lever de vervangende tekst aan en los tegenstrijdige verzoeken binnen je team op. ‘Gebruik het aangepaste totaal in de spreadsheet van dinsdag’ is concreet; drie verschillende totalen in drie e-mailconversaties zijn dat niet.
Maak onderscheid tussen wijzigingen in de visuele richting, correcties op de aangeleverde inhoud en technische problemen met bestanden. Spreek af hoe correctierondes verlopen en welke wijzigingen buiten de briefing vallen. Zet zowel je interne beoordelingsdata als de opleverdata van de ontwerper in de planning. Voor je publicatieplanning heb je beide nodig.
6. Leg vóór de productie vast welke bestanden je nodig hebt
Bespreek voor gebruik op een scherm de navigatie en de downloadgrootte. Vraag voor drukwerk de specificaties van de gekozen drukker op. Als je bewerkbare bronbestanden nodig hebt, geef dan het bestandsformaat aan en bespreek hoe lettertypen en gekoppelde bestanden binnen de voorwaarden van hun licenties kunnen worden overgedragen. Een PDF voor schermgebruik, een PDF voor drukwerk, een bewerkbaar document en een toegankelijke PDF zijn afzonderlijke vereisten; ga er niet van uit dat één bestand aan al die eisen voldoet.
Onze pakketten voor het ontwerp van jaarverslagen bevatten PDF’s voor schermgebruik en drukwerk, plus bronbestanden in INDD en IDML. Schrijven, vertalen, drukken en gecertificeerde toegankelijkheid zijn niet inbegrepen. Laat ons vóór je bestelling weten welke aanvullende eisen je hebt, zodat je de volledige opdracht kunt beoordelen.
Een briefing die je kunt kopiëren en versturen
- Organisatie en titel van het verslag:
- Belangrijkste doelgroep en wat die moet begrijpen:
- Publicatiedatum en interne goedkeuringsdata:
- Geschat aantal definitieve pagina’s, inclusief omslag:
- Grafieken, tabellen en complex materiaal:
- Status van teksten en gegevens; verantwoordelijke voor ontbrekende onderdelen:
- Beschikbare afbeeldingen en huisstijlbestanden:
- Talen, paginaformaat en distributiekanalen:
- Benodigde bestanden bij oplevering en toegankelijkheidseisen:
- Budgetindicatie en verantwoordelijke voor goedkeuring:
Download de briefing als bewerkbaar tekstbestand. Geen account of e-mailadres nodig.
Je hoeft het ontwerp nog niet uit te denken voordat je contact met ons opneemt. Neem het concept, je randvoorwaarden en een paar visuele referenties mee, met een zin over wat je eraan aanspreekt. Bekijk de ontwerpconcepten voor verslagen en stuur ons vervolgens je briefing. We kunnen beoordelen of een pakket past of dat de opdracht een aanpak op maat nodig heeft.
